Barodontalgia – ból zęba na zmianę ciśnienia

Planujesz podróż samolotem, wakacje w górach lub nurkowanie w ciepłych krajach? Warto wcześniej sprawdzić stan swojego uzębienia. Nawet niewielki problem stomatologiczny może bowiem dać o sobie znać w najmniej oczekiwanym momencie. Jedną z dolegliwości związanych ze zmianami ciśnienia jest barodontalgia, czyli nagły i bardzo silny ból zęba pojawiający się podczas lotu samolotem, nurkowania lub wspinaczki górskiej.

Choć wiele osób nigdy wcześniej nie słyszało o tej przypadłości, barodontalgia potrafi skutecznie zepsuć podróż, urlop czy aktywny wypoczynek. Dolegliwości bólowe bywają na tyle intensywne, że utrudniają normalne funkcjonowanie i wymagają pilnej interwencji stomatologicznej.

Co to jest barodontalgia?

Barodontalgia to silny ból zęba lub okolicznych tkanek wywołany zmianą ciśnienia atmosferycznego. Najczęściej pojawia się:

• podczas lotu samolotem,
• w trakcie nurkowania,
• przy wspinaczce wysokogórskiej,
• podczas gwałtownych zmian wysokości.

Jeszcze do niedawna schorzenie określano mianem aerodontalgii, ponieważ kojarzono je głównie z podróżami lotniczymi. Z czasem jednak zauważono, że przyczyną problemu są nie same loty, lecz właśnie zmiany ciśnienia działające na tkanki zęba. Dlatego obecnie stosuje się nazwę barodontalgia.

Dolegliwość może pojawić się nagle i mieć bardzo intensywny charakter. Pacjenci opisują ją jako:

• pulsujący ból,
• uczucie rozpierania zęba,
• silny nacisk w szczęce,
• promieniowanie bólu do zatok lub ucha.

Czasami ból ustępuje po powrocie do normalnego ciśnienia, jednak nie oznacza to, że problem zniknął. Barodontalgia bardzo często sygnalizuje istniejące już schorzenia jamy ustnej wymagające leczenia.

Dlaczego zmiana ciśnienia powoduje ból zęba?

W zdrowym zębie nie powinno znajdować się wolne powietrze. Problem pojawia się wtedy, gdy w wyniku uszkodzenia lub wcześniejszego leczenia w strukturach zęba powstają mikroskopijne przestrzenie wypełnione gazem. Podczas lotu lub nurkowania dochodzi do gwałtownych zmian ciśnienia atmosferycznego. Uwięzione w zębie pęcherzyki powietrza rozszerzają się lub kurczą, wywierając nacisk na tkanki zęba oraz okoliczne struktury.

To właśnie ten nacisk powoduje:

• silny ból,
• nadwrażliwość,
• uczucie rozpierania,
• dyskomfort w szczęce i zatokach.

Im większy stan zapalny lub uszkodzenie zęba, tym ryzyko wystąpienia barodontalgii jest większe.

Najczęstsze przyczyny barodontalgii

Barodontalgia zwykle nie pojawia się bez przyczyny. Najczęściej jest sygnałem, że w jamie ustnej rozwija się problem wymagający leczenia. Do najczęstszych przyczyn należą:

Próchnica

Nieleczona próchnica prowadzi do uszkodzenia tkanek zęba i zwiększa jego wrażliwość na zmiany ciśnienia. Nawet niewielki ubytek może podczas lotu powodować bardzo silny ból.

Leczenie kanałowe

Po leczeniu kanałowym wewnątrz zęba mogą pozostawać mikroskopijne przestrzenie powietrzne. W większości przypadków nie powodują one problemów, jednak przy zmianach ciśnienia mogą wywoływać dolegliwości bólowe.

Nieszczelne plomby i wypełnienia

Źle dopasowane lub stare wypełnienia mogą powodować przedostawanie się powietrza do wnętrza zęba. W efekcie podczas lotu lub nurkowania pojawia się nacisk i ból.

Zapalenie miazgi

Stan zapalny miazgi zęba bardzo często zwiększa wrażliwość na zmiany temperatury i ciśnienia. Pacjent może odczuwać pulsujący, bardzo intensywny ból.

Ropień okołozębowy

Obecność ropnia wiąże się z nagromadzeniem gazów oraz stanu zapalnego w okolicy korzenia zęba. Zmiana ciśnienia może dodatkowo nasilać dolegliwości.

Zapalenie zatok szczękowych

Czasami ból odczuwany podczas lotu nie pochodzi bezpośrednio z zęba, lecz z zatok szczękowych. Ze względu na bliskie położenie struktur pacjent może mieć trudność z określeniem źródła problemu.

Objawy barodontalgii

Objawy mogą pojawić się nagle i mieć różne nasilenie. U części pacjentów ból jest chwilowy, u innych bardzo intensywny i utrzymuje się przez dłuższy czas.

Najczęstsze objawy barodontalgii:

• nagły ból zęba podczas lotu lub nurkowania,
• pulsowanie w okolicy zęba,
• uczucie rozpierania,
• ból szczęki,
• nadwrażliwość na nacisk,
• promieniowanie bólu do ucha lub zatok,
• uczucie ucisku w twarzy.

Czasami dolegliwości ustępują po wyrównaniu ciśnienia, ale problem stomatologiczny nadal pozostaje i wymaga leczenia.

Kto jest najbardziej narażony na barodontalgię?

Na wystąpienie barodontalgii szczególnie narażone są osoby regularnie podróżujące samolotami, nurkujące lub uprawiające sporty wysokogórskie. Gwałtowne zmiany ciśnienia atmosferycznego pojawiające się podczas lotu, schodzenia pod wodę czy wspinaczki mogą powodować bardzo silne dolegliwości bólowe w obrębie zębów i szczęki. Problem ten często dotyczy także osób pracujących w lotnictwie, które wielokrotnie narażone są na częste zmiany wysokości i ciśnienia. Ryzyko wystąpienia barodontalgii znacząco wzrasta również u pacjentów mających niewyleczone problemy stomatologiczne, nawet jeśli na co dzień nie powodują one większego dyskomfortu.

Szczególnie niebezpieczne okazują się zaawansowana próchnica, stare lub nieszczelne wypełnienia oraz niewyleczone stany zapalne miazgi i tkanek otaczających ząb. W takich sytuacjach w strukturze zęba mogą znajdować się mikroskopijne przestrzenie wypełnione powietrzem lub gazami powstającymi w wyniku stanu zapalnego. Pod wpływem zmian ciśnienia zwiększa się nacisk na tkanki zęba, co prowadzi do nagłego i bardzo intensywnego bólu. Problem częściej pojawia się również u osób unikających regularnych wizyt kontrolnych, ponieważ wiele schorzeń jamy ustnej rozwija się przez długi czas bez wyraźnych objawów.

Jak zapobiegać barodontalgii?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania barodontalgii jest regularna kontrola stanu jamy ustnej i szybkie leczenie nawet niewielkich problemów stomatologicznych. Warto odwiedzić dentystę szczególnie przed planowanym lotem, wyjazdem w góry lub nurkowaniem. Podczas wizyty stomatolog może dokładnie sprawdzić stan zębów, ocenić szczelność wypełnień oraz wykryć ewentualne stany zapalne, które mogłyby powodować ból podczas zmian ciśnienia.

Bardzo ważne jest także regularne leczenie próchnicy i wymiana starych plomb, które z czasem mogą tracić szczelność. Pacjenci po leczeniu kanałowym powinni kontrolować stan leczonych zębów i wykonywać zalecone zdjęcia RTG, aby upewnić się, że w okolicy korzenia nie rozwija się stan zapalny. Odpowiednia higiena jamy ustnej, systematyczne wizyty kontrolne oraz szybkie reagowanie na ból czy nadwrażliwość pozwalają znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia barodontalgii i uniknąć przykrych dolegliwości podczas podróży lub aktywnego wypoczynku.

Kontrola u stomatologa w przypadku barodontalgii

Najlepszym sposobem ochrony przed bólem związanym ze zmianą ciśnienia jest regularna kontrola stomatologiczna. Warto odwiedzić dentystę przed planowanym wyjazdem lub lotem i upewnić się, że jama ustna jest zdrowa.

Podczas wizyty stomatolog może:

• wykryć ukryte ubytki,
• sprawdzić szczelność plomb,
• ocenić stan leczenia kanałowego,
• wykonać RTG zębów,
• zaproponować leczenie problematycznych zębów.

To szczególnie ważne przed:

• dalekimi podróżami,
• nurkowaniem,
• intensywnymi wyjazdami sportowymi,
• lotami międzykontynentalnymi.

Lepiej usunąć problem wcześniej, niż zmagać się z silnym bólem w trakcie urlopu.

Co zrobić, gdy ból pojawi się podczas lotu?

Jeżeli podczas lotu lub nurkowania pojawi się silny ból staraj się unikać nagryzania bolesnej strony. Warto także podjąć próbę rozluźnienia szczęki. Można również zastosować lek przeciwbólowy,
po powrocie koniecznie zgłoś się do dentysty. Nie należy ignorować takich objawów. Nawet jeśli ból ustąpi samoistnie, może świadczyć o rozwijającym się stanie zapalnym lub uszkodzeniu zęba.

Barodontalgia – nie ignoruj sygnałów organizmu

Ból zęba podczas lotu czy nurkowania nigdy nie pojawia się bez powodu. Najczęściej oznacza, że w jamie ustnej rozwija się problem wymagający leczenia. Wczesna diagnostyka i regularne wizyty kontrolne pozwalają uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości oraz skutecznie chronić zdrowie zębów. Jeśli planujesz podróż lub aktywny wypoczynek, warto wcześniej zadbać o stan swojego uzębienia i odwiedzić Centrum Stomatologii DEN-MED . Dzięki temu unikniesz bólu i będziesz mógł spokojnie cieszyć się wyjazdem.