Zapalenie okostnej zęba
Gromadzące się w jamie ustnej bakterie mogą prowadzić do wielu groźnych schorzeń. Jako pierwsza pojawia się próchnica i jeśli nie zareagujemy w porę, może ona przeobrazić się w coś poważniejszego. Jedną z takich niebezpiecznych chorób jest zapalenie okostnej zęba – schorzenie, które wymaga natychmiastowej interwencji stomatologa.
Co to jest okostna zęba?
Na początek wyjaśnijmy, czym jest okostna zęba. Jest to cienka włóknista błonka pokrywająca zewnętrzną powierzchnię kości. W okostnej znajdują się komórki odpowiadające za wzrost kości i to właśnie okostna odbudowuje kość w przypadku złamania. Okostna zęba jest silnie unerwiona, dlatego też w przypadku jej uszkodzenia wywołuje duży ból. Ból pacjenci najczęściej opisują jako nie do zniesienia.
Zapalenie okostnej zęba – przyczyny
Jak już wspomnieliśmy na samym wstępie, do wielu chorób przyczynia się nieleczona próchnica. I tak jest również w tym przypadku. Zapalenie okostnej zęba powstaje w wyniku przedostania się bakterii do krwi. To właśnie próchnica umożliwia drobnoustrojom przetransportowanie się do krwiobiegu. Inną przyczyną zapalenia okostnej może być nieumiejętne usunięcie zęba, gdy pozostawi się korzeń zęba w zębodole. Problemy z okostną może wywołać także martwa miazga lub nieprawidłowo przeprowadzone leczenie kanałowe.
Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia okostnej
Warto mieć świadomość, że ryzyko zapalenia okostnej zęba wzrasta przy:
- zaniedbaniu regularnych wizyt kontrolnych u dentysty,
- obniżonej odporności organizmu (np. w trakcie infekcji, stresu lub chorób przewlekłych),
- nieleczonej chorobie przyzębia,
- urazach mechanicznych zęba lub szczęki.

Objawy zapalenia okostnej zęba – jak je rozpoznać?
Intensywny i przeszywający ból to pierwszy symptom ostrego przebiegu zapalenia okostnej. Możemy mieć też do czynienia z przewlekłym zapaleniem okostnej – wtedy ból nie jest tak wielki, jednak wciąż utrudnia normalne funkcjonowanie. W przypadku zapalenia okostnej ból może promieniować na głowę oraz okolice uszu i szyi. W wyniku zapalenia czasem może pojawić się ognisko ropne lub opuchlizna na dziąsłach, wargach i policzkach. Chorobie może także towarzyszyć gorączka, a nawet szczękościsk i problemy z otwieraniem ust. Podczas badania RTG w gabinecie stomatologicznym lekarz może dostrzec wytworzenie się nowej kości, która powoduje zgrubienie w miejscu zapalenia.
Kiedy natychmiast jechać do stomatologa?
Zapalenie okostnej zęba nie jest stanem, który można odczekać w domu. Nieleczone zapalenie okostnej może rozprzestrzenić się na sąsiednie tkanki i prowadzić do poważnych powikłań ogólnoustrojowych. Zgłoś się do gabinetu bezzwłocznie, jeśli pojawia się:
- silna opuchlizna twarzy lub szyi,
- trudności z połykaniem lub oddychaniem,
- gorączka powyżej 38°C,
- narastający ból mimo przyjmowania leków przeciwbólowych.
Jak leczyć zapalenie okostnej zęba?
Pierwszym krokiem leczenia zapalenia okostnej jest podanie pacjentowi leków przeciwbólowych, by umożliwić mu w miarę normalne funkcjonowanie. Przypominamy bowiem, że ból jest naprawdę nieznośny. W celu złagodzenia bólu można sięgnąć również po płukanie jamy ustnej zimną wodą oraz napary z rumianku i szałwii – pamiętajmy jednak, że są to wyłącznie środki łagodzące objawy, a nie leczenie przyczyny. Jeśli doszło do zakażenia bakteryjnego, konieczne jest wdrożenie kuracji antybiotykami. W leczeniu zapalenia okostnej zęba najważniejsze jest pozbycie się przyczyny dolegliwości. Zatem po około tygodniu od rozpoczęcia przyjmowania antybiotyków stomatolog wdraża leczenie kanałowe, dzięki któremu uda się oczyścić kanały zęba z martwej miazgi. Przy bardzo zaawansowanej zmianie w zębie konieczne będzie usunięcie zęba.
Etapy leczenia zapalenia okostnej – krok po kroku
- Wizyta kontrolna i diagnostyka – RTG panoramiczne lub punktowe w celu oceny zaawansowania zmian.
- Leczenie farmakologiczne – antybiotyki i leki przeciwbólowe/przeciwzapalne.
- Leczenie kanałowe – oczyszczenie i dezynfekcja kanałów zębowych.
- Ekstrakcja – jeśli ząb jest zbyt zniszczony, by go uratować.
- Kontrola po leczeniu – weryfikacja gojenia i wykluczenie nawrotu.
Zapalenie okostnej a próchnica – jak jej unikać?
Jak widać, bagatelizowanie próchnicy może skończyć się poważnymi konsekwencjami i silnym bólem. Warto regularnie odwiedzać dentystę i leczyć najmniejsze ubytki, by uniknąć groźnych chorób. Zalecamy wizyty kontrolne co 6 miesięcy – profesjonalne oczyszczanie zębów i wczesne wykrycie próchnicy to najprostsza profilaktyka zapalenia okostnej.