Pasta do zębów – jak wybrać odpowiednią
Codzienna higiena jamy ustnej to podstawa na drodze do zdrowych zębów. Odpowiednio dobrana szczoteczka i pasta to zębów mogą zdziałać naprawdę wiele. Na rynku mamy ogromny wybór past do zębów. Jak wybrać tę najlepszą dla nas?
Skład pasty do zębów
Większość past do zębów zawiera składniki ścierne i polerujące. Są to na przykład sole glinu, uwodniona krzemionka i węglan wapnia. Mają one za zadanie usuwać osad i kamień nazębny. W składzie past do zębów znajdziemy także detergenty, które wywołują pienienie się pasty oraz zmiękczają związki organiczne w płytce nazębnej i usprawniają ich wypłukiwanie. Pasta do zębów zawiera fluor, który pełni ważną rolę w dbaniu o zdrowie naszych zębów. Podczas mycia zębów fluor wbudowuje się w szkliwo, tworząc barierę wzmacniającą i chroniącą przed bakteriami i kwasami. Szczotkując zęby pastą z fluorem możliwe jest odbudowanie świeżych ubytków w szkliwie jeszcze zanim rozwinie się w nich groźna próchnica. Do past często dodaje się oktapinol i triklosan, które również wspierają walkę z próchnicą. Pasty wzbogacone o substancje smakowe i zapachowe pozostawiają uczucie świeżości w jamie ustnej.
Pasta do zębów – rodzaje
Wybierając pastę do zębów powinniśmy się kierować specyfiką naszych zębów. Istnieje bowiem kilka rodzajów past do zębów, które mogą być pomocne na dolegliwości w jamie ustnej.
Pasta na nadwrażliwe zęby
Osłonięte szyjki zębowe wymagają specjalnego traktowania. Gdy dochodzi do cofnięcia się linii dziąseł i osłabienia warstwy szkliwa, trzeba sięgnąć po pastę na nadwrażliwe zęby. Taka pasta powinna zawierać składniki zakłócające przewodzenie bodźców bólowych i jednocześnie uśmierzające ból (sprawdzają się tu np. związki potasu). W takiej paście muszą się też znaleźć składniki, które uszczelnią ujścia kanalików zębiny – aminofluorki, sole wapnia, związki strontu i szczawiany. Pamiętajmy też, że pasta powinna mieć niski poziom ścieralności – ok. 30 RDA (Radioactive Dentin Abrasion).
Pasta wybielająca
Aby usunąć powstające na zębach przebarwienia, trzeba sięgnąć po przeznaczoną do tego zadania pastę. W takich pastach znajdziemy składniki odpowiedzialne za przywrócenie naturalnego koloru zębów – między innymi uwodnioną krzemionkę, nadtlenek wodoru, sodę czy sok z cytryny. Uważajmy jednak i czytajmy skład na opakowaniu, ponieważ niektóre pasty wybielające mogą uszkadzać szkliwo.
Pasta zapobiegająca paradontozie
Gdy na zębach zbiera się płytka nazębna, która następnie twardnieje i zmienia się w kamień, dziąsła oddalają się od zębów. Powstają kieszonki, będące doskonałym miejsce do rozwoju bakterii i stanów zapalnych. Skutkuje to między innymi krwawieniem z dziąseł, a w konsekwencji paradontozą. To bardzo groźna choroba powodująca wypadanie zębów. Pasta do zębów nie wyleczy paradontozy, ale pomoże opanować stan zapalny dziąseł. Paradontozie lepiej zapobiegać niż ją leczyć, dlatego gdy mamy problemy z dziąsłami, sięgajmy po pasty zawierające olejki i wyciągi z ziół, takich jak szałwia, rumianek, arnika, kora dębu, tymianek. Wykazują one działanie odkażające, przeciwbakteryjne i ograniczające krwawienie dziąseł. Do past dodaje się też często alantoinę i mleczan glinu – przyspieszają one gojenie ranek i działają regenerująco.

Jak czytać skład pasty do zębów?
Większość pacjentów podczas zakupu pasty kieruje się reklamą, smakiem lub obietnicami producenta. Tymczasem najważniejsze informacje znajdują się na etykiecie produktu. Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- zawartość fluoru,
- współczynnik ścieralności RDA,
- obecność składników łagodzących nadwrażliwość,
- składniki przeciwbakteryjne,
- substancje wspomagające remineralizację szkliwa.
Co oznacza współczynnik RDA?
Jednym z najważniejszych parametrów pasty do zębów jest współczynnik ścieralności RDA (Relative Dentin Abrasivity). Informuje on o tym, jak intensywnie pasta ściera osady z powierzchni zębów.
Przyjmuje się, że:
- RDA do 30 – pasty dla zębów nadwrażliwych,
- RDA 30-70 – pasty do codziennego stosowania,
- RDA 70-100 – pasty o zwiększonym działaniu czyszczącym,
- RDA powyżej 100 – pasty wybielające i specjalistyczne.
Wyższa ścieralność nie oznacza automatycznie lepszej skuteczności. Długotrwałe stosowanie bardzo ściernych past może przyczyniać się do uszkodzeń szkliwa i nasilenia nadwrażliwości.
Czy każda pasta powinna zawierać fluor?
Według aktualnej wiedzy medycznej fluor pozostaje jednym z najlepiej przebadanych składników wspomagających profilaktykę próchnicy.
Jego działanie polega na:
- wzmacnianiu szkliwa,
- wspieraniu remineralizacji,
- ograniczaniu aktywności bakterii próchnicotwórczych,
- zwiększaniu odporności zębów na działanie kwasów.
Dla większości dorosłych pacjentów pasta z fluorem pozostaje podstawowym elementem codziennej higieny jamy ustnej.

Pasta do zębów a wiek pacjenta
Potrzeby jamy ustnej zmieniają się wraz z wiekiem. Dzieci potrzebują past dostosowanych do wieku i ilości fluoru. Nastolatkowie często korzystają z preparatów wspierających ochronę przed próchnicą podczas leczenia ortodontycznego. Dorośli najczęściej wybierają pasty uniwersalne, przeciwpróchnicze lub wybielające. Seniorzy natomiast często sięgają po preparaty przeznaczone do zębów nadwrażliwych oraz problemów z dziąsłami.
Nie każda pasta będzie odpowiednia dla każdego pacjenta. Osoba z nadwrażliwością potrzebuje zupełnie innych składników niż pacjent ze skłonnością do przebarwień czy problemami z dziąsłami. Jeśli mamy wątpliwości, która pasta będzie dla nas najlepsza, warto zasięgnąć porady eksperta w gabinecie stomatologicznym. Dentysta z pewnością doradzi i ułatwi wybór odpowiedniej pasty do zębów.